System dawek dzielonych od lat stanowi fundament ochrony herbicydowej buraka cukrowego. O efektywności zabiegów nie decyduje jednak wyłącznie właściwy skład mieszaniny zbiornikowej, ale także odpowiedni termin wykonania zabiegu. Precyzyjne wyznaczenie terminu wykonania oprysku stanowi dziś jedno z największych wyzwań w ochronie herbicydowej buraka cukrowego.

Praktyka pokazuje, że przy stosowaniu dawek dzielonych plantatorzy zazwyczaj przyjmują stałe odstępy między zabiegami, najczęściej co 7–10 dni. Celem takiego działania jest trafienie w młode siewki chwastów, które są relatywnie łatwiejsze do zwalczenia. Problemem pozostaje jednak duża zmienność warunków pogodowych, wpływających na termin pojawiania się oraz tempo wzrostu chwastów. W efekcie stały interwał między zabiegami rzadko kiedy będzie odpowiadał rzeczywistej sytuacji na polu, a w skrajnych sytuacjach przesunięcie względem optymalnego terminu może wynosić nawet kilka dni.

Odpowiedzią na ten problem jest AGX-PRO – system wspomagania decyzji w ochronie herbicydowej buraka cukrowego. Został on opracowany na podstawie wieloletnich badań skupiających się na fenologii buraka cukrowego oraz chwastów wskaźnikowych – szczególnie problematycznych w kontekście skutecznego zwalczania. Prace nad systemem prowadzono z myślą o ograniczeniu dawek herbicydów oraz w odpowiedzi na zmniejszającą się liczbę substancji czynnych dopuszczonych do stosowania w ochronie buraka cukrowego.

W obecnych realiach uprawy buraka cukrowego kluczowe znaczenie mają stosowanie adiuwantów zwiększających skuteczność herbicydów oraz precyzyjne określenie terminu wykonania zabiegu. Takie połączenie pozwala maksymalnie wykorzystać potencjał substancji czynnych, nawet przy zastosowaniu obniżonych dawek.

AGX-PRO stanowi uzupełnienie technologii opartej na adiuwancie Atpolan® Bio 80 EC Premium. Rozszerza ofertę o cyfrowy system wspomagania decyzji, który wspiera plantatorów buraka cukrowego w wyznaczaniu optymalnych terminów zabiegów herbicydowych.

Model oparty na analizie warunków środowiskowych

AGX-PRO analizuje dane dotyczące lokalizacji plantacji (GPS), warunków glebowych oraz przebiegu pogody. Na tej podstawie wyznacza terminy zabiegów herbicydowych optymalne pod kątem skuteczności. Narzędzie ma wspierać podejmowanie trafnych decyzji, co w efekcie powinno przełożyć się na wyższą efektywność ochrony herbicydowej.

Po wprowadzeniu plantacji do systemu (nazwa opcjonalna plantacji, lokalizacja, przedplon, data ostatniej uprawy pola i data siewu) plantator otrzymuje codzienny raport e-mail zawierający:

• prognozę wschodów buraka cukrowego wraz z oceną ryzyka ich wystąpienia (pomocne przy zabiegach przedwschodowych),
• wyznaczenie terminu wykonania I i II zabiegu herbicydowego.
  
  

System wskazuje, ile dni pozostało do optymalnego terminu zabiegu, co usprawnia organizację pracy i

ogranicza liczbę niezbędnych lustracji. Obecnie modele AGX-PRO nie obejmują pełnego programu ochrony herbicydowej buraka – koncentrują się na dwóch pierwszych zabiegach, które z praktycznego punktu widzenia są najbardziej kluczowe.

Skuteczność potwierdzona w praktyce

System był testowany od sezonu 2024, natomiast w 2025 roku przeprowadzono jego pierwsze szersze wdrożenie, obejmujące około 100 plantacji w północnej Polsce. Uzyskane wyniki potwierdziły wysoką trafność prognoz – zarówno w zakresie wschodów buraka cukrowego, jak i optymalnych terminów wykonania zabiegów herbicydowych. W większości przypadków różnica między terminem prognozowanym a rzeczywiście najkorzystniejszym mieściła się w przedziale 0–2 dni, co stanowi realne wsparcie dla plantatora.

Kompleksowe podejście, wdrożenie i rozwój systemu

System AGX-PRO będzie udostępniany plantatorom, którzy zakupią adiuwant Atpolan® Bio 80 EC Premium. W ten sposób nasza firma rozszerza ofertę produktu o cyfrowe narzędzie wspierające planowanie zabiegów herbicydowych. Plantator otrzymuje więc nie tylko adiuwant poprawiający skuteczność działania herbicydów, lecz także system pomagający precyzyjnie wyznaczyć optymalny termin wykonania zabiegu. AGX-PRO stanowi tym samym dodatkowy element technologii oferowanej wraz z adiuwantem, wzmacniając kompleksowe podejście do ochrony buraka cukrowego.

W 2026 roku system obejmie zasięgiem większość rejonów uprawy buraka cukrowego w Polsce. Modele wyznaczające terminy właściwych zabiegów herbicydowych będą aktualizowane etapowo – wraz z dalszym rozwojem i weryfikacją systemu w kolejnych regionach kraju.

Obecnie modele wyznaczające terminy zabiegów powschodowych opracowano dla konwencjonalnej uprawy buraka cukrowego. W kolejnych etapach planowane jest rozszerzenie działania systemu również na plantacje prowadzone w technologii CONVISO® SMART.

Równolegle opracowano aplikację webową w wersji mobilnej, która umożliwia szybkie wprowadzanie plantacji do systemu oraz precyzyjne określanie ich lokalizacji. Narzędzie jest udostępniane plantatorom buraka cukrowego przez doradców technicznych AGROMIX.

 

Opracował Jacek Piwowar